Case study

Redukcja 57% kosztów utrzymania AI

AI Governance to dla przeciętnego europejskiego banku koszt średnio pół miliona złotych rocznie za każdy model. Problem ten można rozwiązać poprzez automatyzację procesów testowania, monitorowania, dostrajania, raportowania i audytu AI.

  • Wielkość zespołu3

  • BranżaBankowość

  • KrajPolska

  • Współpraca2024 – obecnie

Panel Auditora z analizą przypadków użycia na laptopie, obok aplikacja mobilna na telefonie.
  • 57%Redukcja kosztów
  • 864 564Szacowana liczba potencjalnych incydentów wyeliminowanych w ciągu roku

Kontekst biznesowy

Klient z sektora finansowego rozwijał zaawansowane aplikacje AI, m.in. modele generatywne i klasyczne. W związku z nadchodzącymi wymogami AI Act oraz chęcią uzyskania certyfikacji ISO 42001, konieczne było ustandaryzowanie, automatyzacja i kontrola nad audytem wewnętrznym oraz zgodnością działania systemów AI.

Panel aplikacji do audytu AI z harmonogramem analiz na kwiecień 2025 i listą najnowszych raportów, pokazujący wyniki zgodności 91% i 28% dla Mobile Banking Assistant V2.

Z czym zmagał się klient:

  • Wysokie koszty obsługi błędów, poprawy jakości i audytu systemów AI.
  • Niska skalowalność manualnych procesów testowania i compliance.
  • Konieczność dokumentowania zgodności z regulacjami, w tym AI Act.

Najważniejsze liczby

Redukcji kosztów
57%
Szacowana liczba potencjalnych incydentów do wyeliminowania rocznie
864 564

Koszty AI Governance

Na koszt obsługi AI Governance w organizacji składają się następujące elementy:

Obsługa i wytwarzanie przypadków testowych dla potencjalnych błędów i przypadków brzegowych – koszty testerów obsługujących aplikacje AI. Tutaj mowa przede wszystkim o testach manualnych, weryfikujących różne scenariusze, w których może wydarzyć się błąd przy komunikacji z modelem AI.

Obsługa wyników testów i przygotowanie datasetów do optymalizacji modeli AI i RAG. Nadzór nad zachowaniem modelu i identyfikacja incydentów. To standardowo koszty osobowe związane z rolami Data Science i MLOps, którzy zostali oddelegowani do tego aby nie tylko nadzorować aplikacje AI ale również usprawniać ich działanie.

Obsługa raportów błędów przez zespół compliance i weryfikacja zgodności z regulacjami. Generowanie raportów incydentów. Te koszty ponosi dział compliance, odpowiedzialny za odebranie raportów od działu Data Science, testów i MLOps,

Szacunkowy, roczny koszt osobowy związany z przygotowaniem procesu (identyfikacja wymagań regulacyjnych, analiza dokumentacji, umów, przegląd danych historycznych) – koszt specjalistów compliance oddelegowanych do tego procesu.

Szacunkowy koszt roczny osobowy związany ze zbieraniem i organizacja danych do audytu (Dane wejścia i wyjścia, testy modelu AI, Zgromadzenie dowodów na zgodność z AI Act). Standardowo jest to koszt osobowy związany z rolami Data Science i MLOps.

Szacunkowy koszt roczny osobowy związany z audytem wewnetrznym (testy zgodności, wpływ na użytkownika, weryfikacja procesu decyzyjnego) – koszt specjalistów compliance oddelegowanych do tego procesu.

Metodologia estymacji kosztów AI Governance

Zespół Speednet dokonał estymacji kosztów AI Governance dla pojedynczego systemu AI na bazie danych dostarczonych nam przez klienta w specjalnie przygotowanej ankiecie.

Zrzut ekranu panelu zgodności modelu AI z metrykami takimi jak poziom halucynacji i wskaźnik stronniczości, oraz wykresami zgodności i awarii w czasie.

Prawdopodobieństwo wystąpienia przynajmniej jednego z błędów obliczane jest za pomocą znormalizowanych prawdopodobieństw występowania każdego z nich:

Tabela "Metryki używane w analizie" na turkusowym tle z jedenastoma metrykami ryzyka AI, ich prawdopodobieństwem i wartością znormalizowaną, na przykład Context Recall (13%, znormalizowane 1,3%) i Hallucinations (8%, znormalizowane 0,8%), wraz z opisem skutków incydentu.

Źródła do obliczeń prawdopodobieństw:

Tabela założeń prawdopodobieństwa błędów dla chatbota AI z modelem RAG i dostrojonym GPT-4: surowe ryzyko błędu 62,46%, po normalizacji 9,01%, mnożnik ryzyka dla systemu hybrydowego 10%.

Na podstawie obliczonej wartości prawdopodobieństwa występowania min. 1 błędu/zapytania, znając wolumen zapytań podany w ankiecie, możemy obliczyć liczbę spodziewanych błędów dla każdego z systemów w ciągu roku. Poniżej przykład szacowanej liczby błędów rocznie ze spodziewaną liczbą requestów miesięcznie na poziomie 800 tys.

Tabela błędów w aplikacji: minimum jeden błąd na request obsługiwany przez model AI, 800 000 żądań miesięcznie i 864 564 błędów rocznie.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż jest to minimalna, spodziewana liczba losowych błędów z pośród wykrywalnych błędów wymienionych w liście powyżej. Nie wszystkie błędy w tym zbiorze będą krytyczne, niektóre z nich mogą stanowić jedynie o kosmetyce i jakości odpowiedzi.

Estymacja liczby błędów służy jako podstawa do oszacowania kosztów osobowych obsługi testów i błędów. Aby oszacować koszt, najpierw obliczany jest aktualny, rzeczywisty współczynnik kosztu obsługi pojedynczego błędu, na podstawie danych z ankiety.

Tabela "Obecna sytuacja klienta" z danymi o testach i błędach: 600 testów rocznie po 272,00 PLN za scenariusz oraz 300 błędów compliance rocznie, z kosztem QA 384,00 PLN i Data Science 528,00 PLN za błąd.

Koszt obsługi błędu jest różny dla każdego rodzaju obsługi: na poziomie testów, na poziomie compliance i na poziomie Data Science i MLOps. Obecna sytuacja, ze względu na brak automatyzacji procesu, nie pozwala na zidentyfikowanie i obsłużenie wszystkich potencjalnych błędów. Znając współczynniki kosztów, możemy wyliczyć koszt obsługi dla oszacowanej wcześniej rocznej liczby wszystkich błędów.

Tabela rocznych kosztów osobowych obsługi testów i błędów, z podziałem na koszty testerów, zespołu Data Science i MLOps oraz compliance; suma roczna 972 862,40 PLN, z czego 436 800,00 PLN pokrywa Auditor, a 536 062,40 PLN i 2,1 brakującego FTE zostaje bez niego.

Koszt obsługi wszystkich błędów wyliczany jest poprzez funkcję logarytmu o optymalnym do rodzaju kosztu współczynniku. Dzieje się tak, ponieważ liczba nowych przypadków brzegowych/testowych rośnie logarytmicznie w stosunku do liczby błędów. Liczba nowych, szczególnych przypadków błędów (nie pokrytych wcześniej przez stworzone przypadki testowe) nie skaluje się liniowo razem z liczbą requestów. Najwięcej nowych błędów i przypadków brzegowych zawsze będzie na samym początku życia danego systemu AI, a im więcej danych przepływać będzie przez system, tym większe prawdopodobieństwo powtarzania się tych samych lub podobnych błędów.

W kolejnym kroku obliczane są koszty osobowe audytu, związane ściśle z potrzebami compliance na tle AI Act. Koszty te są podobne dla każdej aplikacji i zależą w głównej mierze od stopnia skomplikowania architektury systemu, objętości dokumentacji, łańcucha dostawców i wielu innych kwestii. Na potrzeby estymacji, przyjęliśmy założenia względem czasu potrzebnego na wykonanie poszczególnych etapów audytu.

Tabela czasochłonności audytu systemu AI: inwentaryzacja procesu 2 miesiące, Data Governance i gromadzenie dowodów 6 miesięcy, audyt wewnętrzny 4 miesiące, przy 75-100% pracochłonności jednej osoby.

Założony czas miesięczny potrzebny na wykonanie poszczególnych etapów audytu został podany na podstawie danych działów compliance naszych klientów oraz partnerskich kancelarii prawnych, które świadczą usługi audytu systemów AI. Obliczenie poszczególnych kosztów odbywa się przy uwzględnieniu liczby obecnie zatrudnionych osób na poszczególne stanowiska u naszego klienta, tj. zakładając wprost “jak długo zająłby ten proces dzisiaj”. Mając obliczoną czasochłonność procesu, możemy obliczyć jego koszt wykorzystując stawki kosztowe ujęte w ankiecie, którą otrzymaliśmy od klienta (zakładając stawki rynkowe).

Poniżej znajduje się przykład obliczonych kosztów osobowych związanych z przygotowaniem do audytu oraz audytem wewnętrznym pojedynczego systemu AI.

Tabela kosztów audytu pojedynczego systemu AI: inwentaryzacja procesu, data governance i audyt wewnętrzny, łącznie 214 800 PLN rocznie wobec 9 600 PLN z audytorem.

Zautomatyzowane funkcje Audytora pozwalają na ograniczenie kosztu związanego z inwentaryzacją procesu oraz audytu wewnętrznego o 90%, natomiast całkowicie niwelują koszty związane z gromadzeniem danych i dowodów.

Porównanie kosztów

Poniżej przedstawiamy zestawienie kosztów związanych z obsługą AI Governance dla podanego systemu bez odpowiedniego narzędzia oraz z wykorzystaniem Speednet Audytora.

Szacowana, roczna liczba błędów do obsługi: 864 564.

Tabela kosztów testowania i obsługi błędów: szacunkowy koszt roczny 1 187 662 PLN spada do 513 787 PLN z oprogramowaniem Speednet Audytor, w tym 393 787 PLN kosztu samego narzędzia.

Rezultaty

  • Redukcja całkowitych kosztów AI Governance o ponad 57% w skali roku.
  • Skrócenie czasu potrzebnego na inwentaryzację procesów i audyt wewnętrzny o 90%.
  • Całkowita eliminacja kosztów związanych ze zbieraniem danych i dowodów zgodności.

Podsumowanie

Audytor pozwolił klientowi z sektora finansowego skutecznie przygotować się na wymagania AI Act i ISO 42001. Dzięki automatyzacji najkosztowniejszych procesów udało się zredukować koszty o ponad połowę i znacznie skrócić czas wymagany na działania audytowe.

Nasze portfolio

Kontakt

Nad czym teraz pracujesz? Chętnie posłuchamy.

Uruchamiasz nowy produkt finansowy, modernizujesz istniejące systemy lub testujesz możliwości AI? Opowiedz nam, nad czym pracujesz, a my połączymy Cię z odpowiednim ekspertem Speednet.

Michał Grela, uśmiechnięty mężczyzna w ciemnej marynarce

Michał GrelaHead of Growth

michal.grela@speednet.pl+48 600 023 843